Geri bildirimin önemi

geri bildirim türleri

Geri Bildirim Kültürü / 18 Aralık 2019

(Time Read | 2 min)

Geri bildiriminin önemine değinmeden önce, “Geri bildirim nedir?” sorusuna yanıt vermek gerekir. İş yerinde geri bildirim, herhangi bir çalışanın, işin ya da yöneticinin hakkında sağlanan ve verimliliğe doğrudan etki eden yorumlar, bilgiler ya da önerilerdir.

Etkili bir geri bildirim sağlamak iş ortamının işleyişi, çalışanın motivasyonunun artırılması ve yapılmakta olan işin her daim iyileştirilmesi için çok önemlidir.

Yapılan işe dair alınan ve alınacak kararların en temel dayanaklarından birisi o iş ve o işte çalışanlarla ilgili geri bildirimlerdir.

Geri bildirim yoluyla yorumlar/öneriler toplandıktan sonra, toplanan bu veriler “kullanılabilir bilgi ve deneyim” kayıtlarına dönüştürülerek yapılan işle ilgili olarak alınacak kritik kararlarda kaynak olarak kullanılabilirler.

Geri bildirim kaynakları nelerdir?

Geri bildirimin türlerinden önce, geri bildirim kaynaklarını bilmek gerekir. Yöneticiler geri bildirim verme aşamasına geçmeden önce geri bildirime dayanak oluşturan kaynakları anlar, verileri analiz eder ve gözden geçirirler.

Geri bildirime yön vermeyi  sağlayan her bir kaynak, çalışan performansına farklı bir açıdan ışık tutar. Farklı açılardan çalışan performansını inceleyebilmek, geri bildirim süreci için çok değerli bir kaynaktır.

Farklı geri bildirim türleri için yöneticiler tarafından kullanılan geri bildirim kaynakları aşağıdaki gibidir:

  • Müşteriler ve tedarikçiler gibi, organizasyon dışı kaynaklar
  • Objektif veri
  • Daha önce o konuda yapılan çalışmalar
  • Diğer yöneticiler, ve ekip arkadaşları
  • Grup üyeleri
  • Varsa, geri bildirim verilecek kişinin yönettiği ekipler

Şirket çalışanlarıyla birebir iletişim kuran kişiler, çalışanın bulunduğu role göre müşteriler, tedarikçiler, hizmet sağlayıcılar vb. olduğu için, geri bildirim analizinde bu tarafların fikrini alabilmek çok önemlidir. Bunun için memnuniyet anketleri, müşteri ziyaretleri, dilek ve şikayet sistemleri geri bildirim kaynağı olarak kullanılabilir.

KPI gibi gerçek zamanlı performans verilerini yöneticilere sunan veri kaynaklarının istatistiksel değerlendirmesini yaparak da geri bildirim kaynağı sağlanabilir.

Yönetici, müdür ve ekip arkadaşları da geri bildirim için anlamlı ve  zengin kaynaklardır.

İş süreci boyunca çalışanı en yakından takip edenler ekip arkadaşları, ilişkide bulunduğu diğer departmanlar ve yöneticileri oldukları için geri bildirim sürecinde etkili ve doğru birer kaynak durumundadırlar.

Benzer işte çalışan grup üyeleri ise, aynı işte çalışanlara kıyasla çalışan performansına farklı bir açıdan bakabilecekleri için önemli birer geri bildirim kaynağıdır.

Son olarak, kişinin yönetimi altındaki ekipler de yukarı doğru geri bildirim sağladıklarından, yöneticilerin performansı için etkili bir geri bildirim kaynağıdır.

Tüm bu kaynaklardan toplanan verilerin kullanımı, geri bildirim çeşitlerine göre değişebilmektedir.

Geri bildirim çeşitleri nelerdir?

Yöneticilerin, çalışanların performansları hakkında değerlendirme yapıp, ortaya konulan işin işleyişi hakkında karar alabilmeleri için geri bildirim mesaj türlerini bilmeli ve “geri bildirim çeşitleri nelerdir?” sorusunun cevabını kavramış olmaları gerekmektedir.

Temelde üç ana geri bildirim türü vardır:

  • Yapıcı geri bildirim
  • Övgü
  • Eleştiri

Geri bildirim çeşitlerinin en başında gelen yapıcı geri bildirim; kendi içerisinde negatif geri bildirim, pozitif geri bildirim, negatif ileri bildirim ve pozitif ileri bildirim olarak dörde ayrılır.

Tüm bu geri ve ileri bildirimler, yapılan gözlemler ve çıkarımlar sonucu çalışan performansını iyileştirmek için kullanılmalıdır.

Bir geri bildirim çeşidi olarak övgü, kişiseldir ve pozitiftir. Çalışana kişisel olarak yapılan övgü geri bildirimi çalışanın performansına pozitif yönde katkı sağlamakla kalmayıp aynı zamanda çalışanın öz güvenini, verimliliğini ve çalıştığı ortama bağlılığını artırır.

Son olarak, eleştiri ise; yapıcı geri bildirim ve övgünün tam aksine yıkıcı bir geri bildirim şeklidir. Eleştiri şeklinde yapılan geri bildirim, doğru bir üslupla verilmediğinde, bir yargılayıcı ve genellikle negatiflik dozu yüksek yorumlar içerdiğinden çalışanın verimliliğinin düşmesine neden olabilmektedir.

Tüm bu genellemelerin haricinde eleştiri bazı durumlarda gerekli olabilir, aynı şekilde takdir ve ödüllendirme beklentisine yol açacak övgü geri bildirimi de gereksiz/etkisiz olabilir. Tüm bu geri bildirimlerin çalışan üzerinde yaratacağı etkiler de çalışandan çalışana farklılık gösterecektir.