360 derece performans değerlendirme nedir ve ne işe yarar?

360 derece performans değerlendirme


Performans değerlendirmesi belirli bir dönem içerisinde çalışanlar için  belirlenmiş iş hedeflerine ne kadar ulaşılabildiğinin; çalışanların ortaya çıkardığı iş çıktılarının iş amaçları doğrultusunda değerlendirildiği bir süreçtir.

360 derece performans değerlendirme sistemi ise, geleneksel performans değerlendirme sisteminden farklı olarak, bir yönetici tarafından yılda bir ya da iki defa değerlendirme yerine, çalışanın birden fazla yönetici, ekip arkadaşları ya da organizasyon dışında yer alan ama çalışanın iletişim içerisinde olduğu taraflar tarafından verilen geri bildirimler ve performansı hakkındaki görüşleri dikkate alınarak değerlendirildiği bir sistemdir.Farklı tarafların sağladığı geri bildirim sayesinde, 360 derece performans değerlendirme yöneticilere daha doğrulanmış  ve işe yarar sonuçlar sunmaktadır.

360 derece değerlendirme nasıl yapılır?

Çalışan performans değerlendirmesinde 360 derece değerlendirme yöntemi kullanılacaksa, ilk olarak bu değerlendirmenin amacı belirlenmelidir. Yapılacak değerlendirmenin amacına karar verildikten sonra 360 derece değerlendirme yönteminin ve değerlendirme amacının birlikte kullanılacağı bir yol çizilmelidir.

360 derece performans değerlendirme yönteminde rol alacak çalışanlar ve yöneticiler belirlendikten sonra, aşağıdaki konularda çalışan performans değerlendirmesi yapılabilir:

  • Mesleki Yeterlilik Değerlendirmesi
  • Çalışan Davranış Değerlendirmesi
  • Kişisel Yeterlilik Değerlendirmesi

Mesleki yeterlilik değerlendirmesinin çalışanların üstlendiği role dair iş bilgisi, işini yapmasını sağlayacak teknik bilgisi, verimliliği, karşılaştıkları sorunları çözebilme oranı gibi yapılan işe dair teknik ve mesleki yeterliliği değerlendirilmektedir.

Çalışan davranış değerlendirmesinde ise çalışanın organizasyonel çevresine karşı gösterdiği davranışlar, iş sürecinde çalışanın diğer ekip arkadaşlarıyla kurduğu iletişim, ekip çalışmasına olan yatkınlığı, liderlik ve sorumluluk alma gibi becerileri değerlendirilir.

Son olarak kişisel yeterlilik değerlendirmesinde ise çalışanların çalışma düzeni, karar alma ve muhakeme yeteneği, inisiyatif alma ve zaman yönetimi gibi yetenekleri değerlendirilir.

180 derece performans değerlendirme nedir?

Geleneksel 180 derece performans değerlendirme sisteminde, genellikle performansı değerlendiren bir yönetici ve çalışan olur. Çalışan hakkında kendisi ve bağlı olduğu yöneticisi  geri bildirimde bulunup tek bir yöneticiye sunduğundan, 180 derece performans değerlendirme yönteminde değerlendirmeler çoğunlukla çalışan ve raporlama yaptığı yöneticinin  görüşüne bağlıdır.

180 derece performans değerlendirme yöntemi yöneticiler ve çalışan arasında uygulanan  bir değerlendirme sistemidir ve geri bildirimler sadece kaynağa bağlıdır.

Bu yöntemde, çalışanların güçlü yönlerini de göstermek yerine sadece eksik yönlere odaklanıldığından, bu performans değerlendirme yöntemi genellikle çalışan motivasyonunun düşmesi ile sonuçlanır.

180 derece performans değerlendirmesi yukarıdan aşağıya, dikey bir değerlendirme yöntemi olduğu için de yönetici çalışan iletişimi tam olarak sağlıklı bir şekilde kurulamayabilir.

180 derece performans değerlendirme sistemi ile 360 derece performans değerlendirme arasındaki farklar

360 derece performans değerlendirme yöntemini 180 derece performans değerlendirmesinden ayıran özellikler şunlardır:

  • Tek bir yönetici yerine, iş yaparken temasta bulunulan 3 farklı tarafın (ekip arkadaşları, diğer departmanlar, müşteriler, tedarikçiler vb.) o çalışan hakkındaki görüşüne başvurulur.
  • Geri bildirimlerde farklı yöneticilerin yorumları ve analizlerine yer verilir.
  • Çalışanlarla birlikte yöneticilerin de performansını değerlendirme olanağı vardır.
  • Performans değerlendirmesinde hem zayıf hem de güçlü yanları farklı perspektiflerden görebilmeyi sağlar.
  • Değerlendirme esnasında; çalışan, yönetici ve diğer takım üyeleri arasında iletişim imkânı sağlar.

Yukarıdaki tüm bu faktörler, yapılan performans değerlendirmesinde daha fazla perspektiften, daha doğru ve kullanışlı sonuçlara ulaşmayı sağlayacağından, 360 derece performans değerlendirme yöntemi geleneksel performans yönetimine kıyasla daha verimli  ve ayrıcalıklıdır.

Yöneticiler ve ekip arkadaşları performans değerlendirmesini etraflıca yaparken, çalışanlar da bu değerlendirmenin eleştiri için değil kişisel gelişimleri için yapıldığını bildiğinden hem çalışanlar hem de yöneticiler için doğru sonuç vermeye en yakın performans değerlendirme yöntemi olacaktır.